لکنت چیست؟

به اختلال در روانی گفتار و الگوی زمانی طبیعی آن که باعث دشوار شدن حرف زدن می شود لُکنَت گفته می‌شود.درمان لکنت چیست؟

ما در نوشته در مورد علل لکنت  ناگهانی ، نشانه های آن ، راهکارهای رفع لکنت  و درمان گرفتگی زبان صحبت می کنیم و می خوانیم که درمان این اختلالات صرفا توسط متخصص مربوط به ان ( آسیب شناس گفتار و زبان ) انجام می شود. البته تا ان زمان می توانید نکات زیر را رعایت کنید.

برای درمان لکنت به کجا مراجعه کنم ؟

متاسفانه پس وقوع لکنت  در کودکان ، بسیاری از والدین درمان لکنت  فرزندانشان به نزد متخصصین غیر مرتبط می روند و در طی این مسیر فرصت بسیار ارزشمندی را از دست می دهم .

باید بگویم لکنت  یک اختلال گفتاری است نه منشا روانشناسی دارد و نه منشا آناتومیکی ، این اختلال ممکن است به دلایل مختلفی بوقوع بپیوندد .

در هر صورت درمان لکنت  و هر اختلال گفتاری دیگری توسط آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتاردرمانگر ) انجام می شود.

درمان لکنتدرمان لکنت

راهکارهای درمان لکنت :

همانطور که گفتیم لکنت  و گرفتگی زبان یک اختلال گفتاری است

تنها متخصص جهت درمان لکنت زبان آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتار درمانگر ) می باشد.

در واقع اگر ما بخواهیم بهترین روش درمان لکنت  را بگوییم باید بگوییم مراجعه به گفتار درمانی است.

مدت زمان شروع لکنت بسیار مهم است ( چقدر از شروع لکنت گذشته است ).

هرچقدر زودتر به آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه کنید نتیجه بهتری خواهید گرفت.

تا شروع جلسات گفتار درمانی نکات زیر را جهت رفع لکنت و یا کاهش ان در خانه رعایت کنید.

نگرانی خود را کم کنید

نگرانی والدین و تلاش آنها برای رفع لکنت  موجب ایجاد حساسیت و نگرانی کودک می‌شود ، و این نگرانی سبب آگاهی کودک از لکنت اش می شود.

در صورتی که کودک نسبت به مشکل گفتاری اش حساس شود، مشکلات او در صحبت کردن تشدید خواهد شد.

( فراموش نکنیم که این قبیل قفل ها و گرفتگی ها امری ارادی نیست).

همچنین سعی کنید با آرامش کامل به حرفهای گوش کنید و به شیوه گفتار او توجه ای نکنید.

هنگام صحبت کردن با او تماس چشمی داشته باشید

این نکته بسیار مهم است که هنگام که کودکتان در حال صحبت کردن است کاملا عادی به چشمان او نگاه کنید و حتی اگر لکنت کرد تماس چشمی خود را با او حفظ کنید.

وسط حرفهای کودک نپرید بگذارید.

به او کمک نکنید ، وسط حرفهای او نپرید و اجازه بدهید تا خودش حرفهایش را تمام کند. ( حتی با لکنت زبان)

هرگز به او نگویید که چه کار کند تا لکنت نداشته باشد

تا مراجعه به آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتار درمانگر ) از هرگونه اقدام خود درمانی برای کودک خود پرهیز کنید.

عباراتی نظیر یواش، آهسته، نفس عمیق بکش، آرام تر صحبت کن نه تنها کمکی به کودکتان نمی کند بلکه سبب آگاهی کودک از لکنتش و شدیدتر شدن لکنت می شود.

فعالیتهای غیر گفتاری کودکتان را بیشتر کنید

کودک رادرفعالیت هایی که به خوبی ازعهده آن ها برمی آیدشرکت دهید وتوانایی های اوراتشویق کنید.

این فعالتها می توانند نقاشی کشیدن ، رقصیدن و غیره باشند.

گفتار درمانی چه کمکی می کند؟

آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتار درمانگر ) در ابتدا با مشاهده و تحلیل وضعیت گفتاری کودک و محیط خانواده سعی در فراهم کردن محیطی ایده آل برای رفع گرفتگی زبان کودک می کند.

اگر کودک در هماهنگی گفتار و تنفس مشکل داشت با آموزش تمریناتی به او در این مهم کمک می کند.

سپس سعی در آموزش شیوه ای می کند که کودک در آن کمترین لکنت را داشته باشد ..

. البته تکنیک های گفتار درمانی عین سادگی بسیار موثر هستند.

اولین وظیفه آسیب شناس گفتار و زبان این است که بهترین شیوه و تکنیکهای درمانی را متناسب با وضعیت کودک در برنامه درمانی او قرار بدهد.

درصورتی که علایم لکنت را در کودکتان مشاهده کردید بهترین اقدام شما مراجعه به گفتاردرمانی است.

علایم هشدار دهنده لکنت برای کودکان چیست؟

برخی از علائمی که می تواند برای خانواده ها هشدار دهنده باشد عبارتند از:

  • بیش از ۱۱ ناروانی در ۱۰۰ کلمه
  • بیش از ۲ بار تکرار هر صدا یا هجا
  • کشیده گویی صداها به مدت نیم ثانیه یا بیشتر
  • شکلک های صورت یا لرزش عضلات (مثل حرکات سریع چشم، حرکات لب و …)
  • الگو های تنفسی نا منظم
  • اجتناب از صحبت کردن در موقعیت های مختلف

هنگامی که کودک لکنت می کند، چه باید کرد؟

مهم است که بدانید زمانی که کودک دچار ناروانی در گفتار می شود چگونه به او کمک کنید و واکنش نشان دهید.

این سوال اغلب والدین است که « آیا می توانم در بیان کلمه ای که کودکم لکنت کرده است، به او کمک کنم؟» و یا « آیا می توانم صحبت کودکم را حین لکنت قطع کنم؟» شما به جای اینکه نگران شوید، بهتر است با یک آسیب شناس گفتار و زبان مشاوره به عمل آورید.

شما باید:

  • به کودک اجازه دهید افکار و احساساتش را با وجود تکرارها و کشیده گویی ها بیان کند .
  • هنگامی که کودک صحبت می کند با علاقه و اشتیاق به محتوی حرفهایش گوش دهید نه به لکنت او.
  • با کودک خود آرام و شمرده صحبت کنید نه با عجله.
  • بعد از صحبت کودک بلافاصله پاسخ ندهید و ۱ تا۲ ثانیه مکث کنید و سپس پاسخ دهید.
  • زمان خاصی را در طول روز به بازی با کودکتان اختصاص دهید و او را مورد توجه قرار دهید.

شما نباید:

  • کلمه یا جمله کودک خود را کامل کنید.
  • ناامیدی و نگرانی خود را به کودکتان نشان دهید.
  • کودک را در مقابل غریبه ها واداربه صحبت کردن کنید.
  • از کودکتان سوالات زیاد و پی در پی بپرسید.
  • به دیگران اجازه دهید که کودکتان را به دلیل لکنتش مورد آزار و اذیت قرار دهند.

درمان لکنت زبان

درمان لکنت زبان بنا به سن و شرایط فرد مبتلا متفاوت است. برای کمک به رفع این مشکل در بزرگسالان نیز می‌توان از کمک متخصصین گفتاردرمانی استفاده کرد. امکان گفتاردرمانی برای تمام سنین است. در برخی موارد درمان‌های روانشناسی روش مناسبی برای حل مشکلات گفتاری ناشی از عوامل روانی و احساسی است.

درمان غیرمستقیم

درمان غیر‌مستقیم، تغییر رفتار و شیوه برخورد والدین و اطرافیان با فرد دچار لکنت زبان است و مستقیما به رفع موانع تکلمی نمی‌پردازد. درمان غیرمستقیم برای کودکان زیر ۵ سال مفید است و اولین گزینه‌ای است که متخصصین پیشنهاد می‌کنند. با این وجود چنانچه کودک شما در سنین زیر ۵ سال است و شدت و میزان لکنت او هفته به هفته رو به افزایش است، باید درمان‌های مستقیم را شروع کنید. در درمان غیرمستقیم اغلب به مفاهیمی پرداخته می‌شود که موجب لکنت کودک شده‌اند. منظور از مفاهیم موضوعاتی است که کودک علیرغم میل به گفتن آنها قادر به ادای درستشان نیست. هدف درمان غیرمستقیم، ایجاد محیطی آرام و بدون فشار برای صحبت کردن کودک است. خلق چنین محیطی نیازمند رعایت و درنظر گرفتن موارد زیر است:

  • آرام صحبت کردن با کودک
  • تشویق کودک به حرف زدن میان جمع خانواده و گوش دادن دقیق به دیگران
  • گفت‌و‌گو و صحبت‌کردن درباره موضوعات مختلف و آشنا برای کودک مثل آشپزی، بازی کردن، رفتن به پیش دبستانی، کتاب های داستانی‌اش و…
  • پرهیز از متوقف کردن کودک در هنگام صحبت‌کردن و انتقاد از وی
  • ایجاد محیطی آرام و بی تشویش در خانه

درمان مستقیم

در این روش، والدین کودک تحت نظارت متخصصین، برنامه‌های ویژه‌ای را پیاده سازی می‌کنند. در این روش والدین باید نسبت به لکنت زبان و صحبت‌کردن کودک واکنشی دوستانه، حمایت‌گونه و غیر قضاوتگر داشته‌باشند. انچمن لکنت زبان بریتانیا و استرالیا، شرح مفصل و کاملی از این برنامه ارایه داده اند.

اگر لکنت زبان بعد از ۵ سالگی ادامه پیدا کند، درمان کمی دشوارتر می‌شود. با گذشت زمان عوارض جانبی ناشی از لکنت زبان کار درمان را سخت‌تر می‌کند. تشویش و اضطرابی که در هنگام صحبت‌کردن با لکنت رخ می‌دهد، ترس از لکنت و احساس شرم و خجالت روند درمان را کند و دشوار می‌سازد. به همین دلیل درمان لکنت در بزرگسالان و نوجوانان هم به جنبه‌های اجتماعی،احساسی، روانشناسی می‌پردازد و هم جنبه‌های رفتاری. درمان مستقیم برای کودکان مدرسه‌ای به موارد زیر کمک می‌کند:

  • کمک به پیشرفت روانی و یکدستی کلام
  • کمک به آشنایی کودک با مشکل خود
  • رشد مهارت‌های ارتباطی
  • افزایش اعتماد به نفس و نگرش مثبت
  • اشتراک‌گذاری تجارب با سایر لکنت زبانان
  • از بین بردن احساساتی نظیر شرم و ترس

سایر درمان ها

علاوه بر درمان مستقیم و غیرمستقیم، گزینه‌های دیگری برای درمان لکنت زبان به ویژه در بزرگسالان وجود دارد. درمان‌های روانشناسی و ابزارهای واکنشی، نمونه‌ای از این گزینه‌ها هستند. در درمان‌های مبتنی بر روانشناسی، مواردی چون ساختار شخصیت، برنامه ریزی عصبی کلامی و درمان‌های رفتاری-شناختی است. ابزارهای واکنشی نیز گزینه دیگری است که با ارایه ابزارهایی با بازپخش کلام فرد، او را متوجه نقص‌های گفتارش می‌سازد. برای نمونه نوعی از این ابزارها به فاصله چند ثانیه بعد از صحبت‌کردن، صدا را بازپخش می‌کنند یا نوع دیگری از آنها می‌تواند با تغییر فرکانس صوت گوینده، او را متوجه عیوب گفتاری خود کند. فناوری‌های واکنشی در شکل‌های ترکیبی دو روش نیز موجود هستند. این ابزارها معمولا در اطراف یا داخل گوش قرار می‌گیرند و مانند سمعک هستند. برنامه‌های کاربردی مشابه این ابزارها هم برای تلفن‌های هوشمند طراحی شده‌اند اما برای همه مناسب نیستند.

مطالعات نشان می‌دهد که اختلال گفتار بعضی از کودکان مبتلا به لکنت زبان در حین رشد خود‌به‌خود از بین می‌رود. در هر حال زمان درمان و از بین بردن لکنت زبان در افراد مختلف متفاوت است. روش‌های مختلفی برای درمان این عارضه وجود دارد و با پشتکار در هر سطح و شدتی که درگیر اختلال لکنت زبان باشید، درمان‌ها و انتخاب‌های گوناگونی پیش روی شما خواهد‌ بود.

یک آسیب شناس گفتار و زبان که در بر خورد با مشکل تجربه کافی دارد می تواند شما را در امر ارزیابی و درمان تخصصی لکنت یاری نماید. توجه داشته باشید که در صورت عدم پیگیری درمان خود یا فرزندتان عوارض لکنت زبان در سنین بالاتر بسیار شدید است.

کلینیک گفتادرمامی و کار درمانی آوادیس

۱ دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سلام . دختر من ۵ سالش هست و لکنت شدید داره . چنتا از دوستام به من نرم افزار گفتاردرمانی ایده رو پیشنهاد دادند . نظر شما چیه؟

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست